VİTAMİN-D NEDEN SON GÜNLERDE DİKKATLERİ ÜSTÜNE ÇEKMEYE BAŞLADI ?


Yakın zamanlara kadar Vit-D nin hedef organlarının sadece bağırsak, böbrek ve kemik olduğu sanılıyordu. Ancak son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar Vit-D' nin vücutta 30’dan fazla dokuda etkili olduğunu ve direk yada indirekt olarak 200 kadar geni düzenlediğini ortaya çıkarmıştır. Bu genler arasında hücre çoğalmasını, farklılaşmasını, programlı hücre ölümünü sağlayan ve damar oluşumunu kontrol eden genlerde bulunmaktadır.

Vit-D nin etkili olduğu dokulardan bazıları; damarlar, düz kas, kalp kası, beyin, prostat, meme, yumurtalıklar, kalın bağırsak, bağışıklık sistemi hücreleri ve pankreas tır. Vit-D eksikliğinde bu organ hastalıklarında, kanserde dahil olmak üzere artış olduğu tesbit edilmiştir. Bu hastalıkardan bazılarına örnek verecek olursak: şeker hastalığı, metabolik sendrom, şişmanlık, hipertansiyon, bazı kanser türleri (meme, kemik, tiroid, deri ve kalın bağırsak), kalp-damar hastalıkları, bağışıklık sistemi hastalıkları (sık enfeksiyon geçirme), romatizmal hastalıklar, multipleskleroz, kronik yorgunluk, depresyon dur. Ayrıca vitamin D eksikliğinin yaşlanmayı hızlandırdığı ve yaşam sürecini etkilediği de öne sürülmüştür.

Yapılan bazı araştırma sonuçlarına göre; kan vit- D düzeylerinin 20 ng/mL’nin altına indiğinde kalın bağırsak,pankreas, prostat, meme kanseri görülme sıklığında %30-50 oranında artma ve bu kanserlere bağlı ölüm hızında artış olduğu görülmüştür. Yine güneşe fazla maruz kalan çocuk ve genç erişkinlerde non-hodgkin lenfoma hastalığı riskinde % 40 azalma olduğu tesbit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarda bahsedilen son bilimsel yayın verilerine istinaden vit-D ile ilgili olarak buz dağının suyun altında kalan kısmıda görülmeye başlanmıştır. Vucuttaki etkilerinin bilinenden çok fazla olduğu ve önemli olduğu anlaşılmıştır.

Peki bizlerin bu konuda yapması gerekenler nelerdir dersek:

1- D-vitamininin %90-95 i deride güneş ışınları sayesinde üretildiğinden, saat 11-15 arası 15-20 dakika vücudumuzun en az beşte birinin güneş ışını görmesi gerekir.Bu esnada deriye güneş kremi sürülmemelidir.Yapılması gereken en önemli uygulama budur.

2- D-vit. İçeriği fazla olan yağlı balıklar (ton balığı,uskumru gibi), karaciğer ve yumurta sarısı tüketimi yapılabilir. Ancak bu uygulamanın vücut D-vit.ne katkısı çok düşük olduğu bilinmelidir. D-vitamin katkılı özel gıdalar ,eksiklik durumunda, tüketilebilinir.

3- Özellikle risk altındaki kişiler olmak üzere senede bir kez kan D-vit seviyesine baktırmalıyız.

D-vitamin eksikliği açısından risk altındaki kişiler:Kemik hastalığı tanısı olan kişiler ( osteoporoz, vs.), D vitamini eksikliğini düşündüren kas-iskelet sistemine ait bulguları olan kişiler,koyu tenli kişiler, güneş ışığından yeterince yararlanamayanlar(kapalı ortamda çalışma,giyim tarzı), yaşlılar, şişmanlar, kısa aralıkla sık hamile olanlar, emziren kadınlar, beslenme bozukluğu olanlar, epilepsi ilaçları kullananlardır.

Bol güneşli günler dileğiyle.

Uzm.Dr.Ceyhan ÇİÇEK
İç Hastalıkları Uzmanı
Mayıs - 2016

Uzm.Dr.Ceyhan ÇİÇEK

Doktorunuza yazın..