KALÇA PROTEZİ


Total kalça protezi, kalça eklem kıkırdağı harap olmuş hastalarda, eklemin yapay bir eklemle değiştirilmesi işlemidir.

Kemik kalitesi çok iyi olmayan kemik erimesi olan ileri yaştaki hastalarda, protez kemik çimentosu adı verilen bir dolgu maddesi ile kemiğe tespit edilir. Bu tip protezlere çimentolu kalça protezi adı verilir.

Kemik kalitesi iyi olan daha genç hastalarda ise protezler, kemiğin içine çok sıkı bir şekilde yerleştirilir ve sonrasında vücudun kemiği, protezin üzerindeki gözeneklerin içine ilerleyerek tespiti sağlar. Bu tip protezlere çimentosuz kalça protezi adı verilir.

Kalça eklemi kırık, doğuştan çıkık ya da başka sebeplere bağlı ileri derecede hasar görmüş kişilerde, ameliyat dışı tedaviler (ilaçlar, fizik tedavi, baston kullanımı) ile hastanın şikayetleri gerilemezse kalça protezi uygulanır.

Günlük yaşam aktivitelerini engelleyen şiddetli ağrı, hareket kısıtlılığı ve kısalık durumlarında kalça protezi en iyi tedavi seçeneğidir.

Total kalça protezini oluşturan parçalar zaman içinde aşınır. Aşınma sonucu protezler tutunduğu kemikten ayrılır. Bu da ağrılı protez gevşemesine yol açar. Uygun cerrahi teknik ve modern protez tasarımları kullanılarak yapılan kalça protezlerinin ömrü günümüzde 15 - 20 yıla kadar uzamıştır. Aşırı kilo ve tekrarlayan zorlayıcı aktiviteler aşınmayı artıracağı için protezin ömrünü kısaltacaktır. Gevşeyen protezler, çoğu hastada ikinci bir ameliyat ile çıkartılıp yeniden kalça protezi yerleştirilebilir, ancak ikinci ameliyat daha zordur, daha büyük protezlerin kullanımını gerektirir ve ikinci protezin ömrü, ilki kadar uzun değildir.

Total kalça protezi genel veya regional anestezi ile yapılabilir. Ameliyat 2 saat civarında sürer. Ameliyat sırasında ve sonrasında kaybettiğiniz kan için damar yoluyla kan verilebilir.

İlk birkaç gün, bacaklarınızın arasına V şeklinde bir yastık yerleştirilebilir. Ameliyattan sonraki 2. günde ayağa kaldırılırsınız. Bir yürüteç veya koltuk değneği kullanarak kısa mesafeleri yürüyebilirsiniz.

Alçak yerlere oturmanız uygun olmadığı için, hastanede ve evde tuvalet yükseltici cihazlar kullanmanız gerekir. Belirli bir süre ameliyatlı bacağınıza tam yük vermekten kaçınmak gerekli olabilir.

Hastanede kalış süresi 5 - 7 gün arasındadır. Taburcu olduktan sonra, size önerilen egzersizleri evde yapmanız çok önemlidir. Bacaklarınızda kan pıhtısı oluşmasını engellemek için kan sulandırıcı ilaçları hastaneden çıktıktan sonra da bir süre kullanmanız gerekli olabilir.

Ameliyattan sonra öne aşırı eğilmekten kaçınmanız, bacak bacak üzerine atmamanız ve alafranga tuvalet kullanmanız gerekecektir. Total kalça protezi sonrası hangi komplikasyonlar olabilir?

Total kalça protezi ameliyatından sonra görülen ciddi komplikasyonlar çok düşük oranda ortaya çıkar.

En sık görülen sorun, bacağınızdaki kan akımının yavaşlamasına bağlı olarak toplar damarlarınızda pıhtı oluşmasıdır (derin ven trombozu). Bunu önlemek için cerrahiden sonra kanı sulandıracak ilaçlarla koruyucu tedavi uygulanır. Bu tedavi, gerektiğinde 30 güne kadar uzatılabilir. Ameliyat sonrasında erken dönemde yürüyüşlere başlamak ve hareketsiz kalmaktan kaçınmak, bu riski azaltacaktır. Varis çorabı kullanımı faydalı olabilir.

Total kalça protezinden sonra, enfeksiyon yani protezin iltihaplanması % 0.1 ile % 1.5 arasında görülür. Total kalça protezi sonrası, protezin yerinden çıkması % 5 - 8 arasında görülür.

Ameliyat sonrası özellikle ilk 6 hafta boyunca belirli hareketlerden kaçınılması çok önemlidir.

Ameliyat sırasında bacaklar arasında boy eşitsizliğini gidermek için özel önlemler alınır.

Ancak bazı durumlarda, kalçadaki yumuşak doku dengesini sağlamak ve çıkık riskini engellemek için bacak boyu uzatılması gerekli olabilir. 2 cm’e kadar olan uzunluk farkları vücut tarafından dengeleneceği için sorun yaratmaz. Gerekirse ayakkabı içine yükseklik yerleştirilerek sorun giderilebilir.

Yukarıda sayılanların dışında, yara iyileşmesi sorunları, damar veya sinir yaralanmaları, protezin bazı parçalarının yerinden çıkması, protez çevresi kırıklar, protezin kendisinde kırıklar gibi komplikasyonlar görülebilir ancak bunlar çok nadirdir.

Op.Dr. Ertuğrul GÜNGÖR
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Çankırı Özel Karatekin Hastanesi

Op.Dr. Ertuğrul GÜNGÖR

Doktorunuza danışın..